ဥတုေဘးအတြက္ လႈပ္ရွားမႈ အေရးေပၚလို႔ ထိုးရမယ့္ေခါင္းေလာင္း စကားဝိုင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ေဆြးေႏြးခ်က္

0


ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇြန္ ၂၂ ရက္က ခုနစ္ႀကိမ္ေျမာက္ ေယာမင္းႀကီးဇရပ္ စကားဝိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲ အျဖစ္ “ဥတုေဘးအတြက္ လႈပ္ရွားမႈ- အေရးေပၚလို႔ ထိုးရမယ့္ ေခါင္းေလာင္း” ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ထင္ရွားတဲ့ မိုးေလ၀သ ပညာရွင္၊ သစ္ေတာ၊ စိုက္ပ်ဳိးေရး ပညာရွင္၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ အေရး လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနၾကသူမ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ပရိသတ္ရဲ႕ စိတ္ဝင္တစား တုံ႔ျပန္မႈေတြလည္း အားတက္စရာ ရရွိခဲ့ပါတယ္။

စကားဝိုင္းကို လူကိုယ္တိုင္ တက္ေရာက္သူ ၅၄၀ ေက်ာ္ ရွိခဲ့ၿပီး၊ အြန္လိုင္းထုတ္လႊင့္မႈကေန ၾကည့္ရႈ သူေတြကလည္း ၅၉၉,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါကိုပဲ အပိုင္းလိုက္ ျပန္လည္ ထုတ္လႊင့္ရာမွာ ၾကည့္႐ႈသူ အေရအတြက္ဟာ ဇြန္ ၂၈ ရက္အထိ ၁ ဒသမ ၆ သန္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ အားလံုးေပါင္းရင္ ၾကည့္႐ႈသူ ၂ ဒသမ ၂ သန္းအထိ ေရာက္ရွိခဲ့တယ္လို႔ ဆိုရမွာပါ။ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို ထပ္ၿပီး မွ်ေဝသူ၊ အြန္လိုင္းမွာ ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးသူလည္း အမ်ားအျပာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ ယခု လတ္တေလာကာလ ထြက္ေပၚလာတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ေနာက္ဆက္တြဲ ေဆြးေႏြးခ်က္ အေနနဲ႔ မွ်ေဝခ်င္တာ ရွိလာပါတယ္။

မၾကာေသးမီ ရက္ပိုင္း (၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၅ ရက္) မွာ ကုလသမဂၢရဲ႔ အထူး ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ အထူးျပဳ သတင္းစံုစမ္းတင္ျပသူ (UN Special Rapporteur on extreme poverty and human rights) ဖိလစ္ အယ္လ္စတြန္ (Philip Alston) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ကို ဖတ္ရပါတယ္။ ကုလ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ မဟာမင္းႀကီးရံုး (OHCHR) က ထုတ္ျပန္ခဲ့တာပါ။

သူ႔ေဖာ္ျပခ်က္ကေတာ့ “ဥတုေဘးေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ အေပၚ အႀကီးအက်ယ္ သက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚမွာလည္း ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခု ျဖစ္ လာေစမယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။ “ယခု ပစ္မွတ္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့တယ္ ဆိုရင္ေတာင္ လူသန္းေထာင္နဲ႔ ခ်ီၿပီး ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ၾကံဳရဖြယ္ရွိတယ္။ လူေတြ အစုအျပံဳလိုက္ ေရႊ႔ေျပာင္းအေျခခ်ရမႈ၊ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ ၾကံဳရဖြယ္ ရွိတယ္”လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ “ဥတုေဘးေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ မွာ ရရွိခဲ့တဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြ၊ ကမၻာ့က်န္းမာ ေရးနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း ျပန္၍ ၿခိမ္းေျခာက္ေနၿပီ။ ဒီလို ျဖစ္လာရင္ သကၠရာဇ္ ၂၀၃၀ မွာ လူသန္းေပါင္း ၁၂၀ ေလာက္ကို ဆင္းရဲတြင္းနက္ေစမယ္။ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ား၊ ေဒသမ်ား၊ ဆင္းရဲတဲ့ လူထုမ်ား ေနထိုင္ရာ အလုပ္လုပ္ကိုင္ရာေနရာေတြကို ျပင္းထန္ ဆိုးရြားတဲ့ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ေစမယ္” လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ (UN Human Rights Council) ကလည္း ဥတုေဘးနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ (Climate change and poverty) အမည္နဲ႔ စာတန္းတေစာင္ကို ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၂၄ – ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္စြဲနဲ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

ေယာမင္းႀကီးဇရပ္ ဥတုေဘး စကားဝိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲ မစတင္ခင္ ရက္ပိုင္း အလိုကလည္း ထူးျခားတဲ့ ဥတုေဘး အသိေပးခ်က္ သတင္းေတြ တက္လာခဲ့ပါေသးတယ္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၁၅ ရက္ CNN သတင္းမွာ ဂရင္းလန္ကၽြန္းမွ ာရွိတဲ့ ေရခဲထုရဲ႕ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ မၾကံဳစဖူး၊ ေပ်ာ္က်ၿပိဳက်သြားတဲ့ သေဘာပါပဲ။ ဒီလိုၿပိဳက်မႈဟာ ရုတ္ခ်ည္းနဲ႔ မၾကံဳစဖူး ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပိဳက် သြားတဲ့ ေရခဲထုဟာ ၂ ဘီလီယံတန္ေလာက္ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ Business Insider မဂၢဇင္းရဲ႔ ဇြန္လ ၂၆၊ ၂၀၁၉ သတင္းမွာ လည္း၊ ဥေရာပ ယခုႏွစ္ေႏြရာသီမွာ အထူး ပူျပင္းမယ္ဆိုတာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမနီ၊ စပိန္၊ ဆြစ္ဇာလန္၊ ေပၚတူဂီ ႏိုင္ငံေတြမွာ သိသိသာသာ အပူလြန္ကဲမယ္၊ ၄၄ ဒီဂရီ ဆဲလ္စီးယပ္စ္ထက္ ျမင့္ဖြယ္ရွိပါတယ္၊ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က ၾကံဳခဲ့တဲ့ ရာသီ ပူျပင္းမႈမ်ဳိး၊ လူေပါင္း တစ္ေသာင္းခြဲေလာက္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာ ေသေၾကခဲ့ရတဲ့ ကပ္ေဘးမ်ဳိး ၾကံဳရဖြယ္ ရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားခဲ့ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ဇြန္ ၂၅ ရက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အစီရင္ခံစာ အေၾကာင္း မိတ္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။

ဥတုေဘးအတြက္ သတိေပးထိုးတဲ့ ေခါင္းေလာင္းသံေတြဟာ မနည္းေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ လူအမ်ားက မၾကားႏိုင္ ၾကေသးဘူးလို႔ ေဖာ္ျပပါတယ္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ စီပြားေရးဆိုင္ရာ ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ဝီလီယံ ေနာ့ေဟာ့စ္ (William Nordhaus) ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္ကို ကိုးကားၿပီးေတာ့ “ခုလို ဧရာမေျပာင္းလဲမႀကီးဟာ က်ေနာ္တို႔ ကမၻာႀကီးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနခဲ့ၿပီ၊ ေနာက္ဆံုး စီးပြားေရးအေပၚ စိန္ေခၚမႈေတြ ျဖစ္ေနေစၿပီ” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ စီးပြားေရးႏိုဘယ္ဆုရွင္ ဂ်ဳိးဆက္ဖ္ စတစ္ဂလစ္ (Joseph Stiglitz) က “တတိယကမၻာစစ္” လို႔ သတိေပးပါတယ္။ ပုတ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဖရန္စစ္ကေတာ့ “ဥတုေဘး အေရးေပၚအေျခအေန” (Climate emergency) လို႔ သံုးႏႈန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရမ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွား သူမ်ားက ယခုႏိႈးေဆာ္ခ်က္ကို ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ရရွိေနခဲ့ေသာ္လည္း၊ အပရိက စိုးရိမ္ပူပန္မႈ ကိစၥအျဖစ္သာ ထားခဲ့ၾကပါတယ္။ လမ္းမွားကို ေရတိုအျမင္ေတြနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ေနၾကဆဲ၊ ရုပ္ႂကြင္းေလာင္စာ ထုတ္လႊတ္မႈ (fossil fuel emission) အသံုးခ်မႈအေပၚလည္း ေငြေၾကးပံ့ ပိုးေထာက္ပံ့ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပို၍ ထက္သန္အင္အားေကာင္းတဲ့၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ နဲ႔ ခ်ည္းကပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီဆိုတာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢရဲ႔ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္ ၂၅ ရက္ ထုုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ “ဥတုေဘးေၾကာင့္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈအေပၚ အႀကီးအက်ယ္ သက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ မွာလည္း ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခု ျဖစ္လာေစမယ္”လို႔ ဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာလည္း ဥတုုေဘးေၾကာင့္ စုုိက္ပ်ဳိးေရးက႑ ထိခုုိက္ႏုုိင္ေျခကစလုုိ ့ဆုုိးက်ဳိး ေတြအမ်ားႀကီး ရွိေနၿပီ၊ ရွိလာလိမ့္ဦးမယ္လုုိ ့ေထာက္ျပ ေဆြးေႏြးမႈေတြကုုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေယာမင္းႀကီးဇရပ္ စကား၀ုုိင္းမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ မိုးေလဝသ ပညာရွင္ ဆရာ ဦးထြန္းလြင္က ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မုတ္သံု မိုးကာလဟာ ရက္ေပါင္း ၄၀ ေလ်ာ့သြားေၾကာင္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ မိ႐ိုးဖလာနည္းနဲ႔ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေတာင္သူ လယ္သမားေတြ အတြက္ အခက္ႀကံဳစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီအေျပာင္းအလဲ ကို သတိမျပဳမိရင္ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ဆက္တိုက္ရင္ဆိုင္လာရမွာပါ။

ဥတု ေျပာင္းလဲလာမႈအေပၚ မူ၀ါဒခ်မွတ္သူေတြအဆင့္မွာ ထည့္သြင္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ ရွိလာေနတာကုိလည္း အားတက္စရာ ေတြ ့ရပါတယ္။ ဒီေန႔ (ဇြန္ ၂၈ ရက္) ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဓႏုျဖဴမွာ ေတာင္သူ လယ္သမားေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးခဲ့ရာမွာလည္း အလားတူပဲ မုတ္သံုရာသီဟာ အရင္နဲ႔စာရင္ ပွ်မ္းမွ် ရက္ ၄၀ နည္းလာခဲ့ၿပီ။ ရာသီဥတု အရင္လို ျပန္ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္လို႔ မေမွ်ာ္မွန္းပါနဲ႔၊ စိုက္ပ်ိဳးမႈပံုစံေတြ ေျပာင္းလဲရေတာ့မယ္ ဆိုၿပီးလည္း သူက ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။

▉ စိန္ေခၚမႈ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ ႀကီးပါသလဲ။

လူ မေနထိုင္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ ေျမကမၻာ (The Unhabitable Earth) စာအုပ္ ေရးသားသူ ေဒးဗစ္ ေဝါေလ့စ္-ဝဲလ္ (David Wallace-Well) ေလ့လာခ်က္အရ ခင္ဗ်ားတို႔ ထင္ထားတာထက္၊ ပိုဆိုး၊ မ်ားစြာ ပိုဆိုး တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေလထု အာကာသထဲကို ကာဘြန္ ထုတ္လႊတ္မႈက သမိုင္းတေလွ်ာက္ စက္မႈဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမတိုင္ခင္ကာလ တေလွ်ာက္လံုး ကာဘြန္ ထုတ္လႊင့္မႈထက္ အဆ ၁၀၀ မ်ားပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ ဥတုေဘးဆိုင္ရာ အစိုးရမ်ားအၾကား ေဆြးေႏြးမႈ အစည္းအေဝး (IPCC) မွာ ဒီျပႆနာကို စတင္တင္ျပခဲ့တဲ့ကာလေနာက္ပိုင္း၊ ၁၀-စုႏွစ္ သံုးခုထက္အၾကာမွာ ပ်က္စီးမႈ ပိုမ်ားေနပါၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၅-ႏွစ္တာကာလဟာ ေခတ္သစ္ သမိုင္းမွာ အပူစံခ်ိန္ ခ်ဳိးခဲ့ပါတယ္။ ၃-ႏွစ္ၾကာ အပူခ်ိန္ တန္႔ေနခဲ့ၿပီး၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က စၿပီး ျပန္လို႔ အပူခ်ိန္ တက္ေနခဲ့ပါတယ္။ ကမၻာ့ ေလာင္စာသံုးစြဲမႈဟာ ၂၀၁၅ ကေန၊ ၂၀၄၀ ခုႏွစ္မ်ား အၾကား ေနာက္ထပ္ ၂၈ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္ သံုးစြဲမယ္ လို႔လည္း မွန္းဆထားၾကပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္ေတြကေတာ့ စံခ်ိန္တင္ အပူခ်ိန္မ်ား၊ ေရခဲထုမ်ား ရုတ္တရက္ ေပ်ာ္ဆင္းျခင္း၊ ေတာမီးမ်ား၊ ႏွစ္ေထာင္ခ်ီ မၾကံဳခဲ့ဖူးတဲ့ ေရလႊမ္းမိုးမႈမ်ဳိး၊ မုန္တိုင္းႀကီး ေတြ မၾကံဳစဖူး ျဖစ္ေပၚလာဖြယ္ ရွိပါတယ္။ လူအစုအျပံဳလိုက္ ငတ္မြတ္ ေခါင္းပါးမႈႏွင့္ ေျပာင္းေရႊ႔ရျခင္း ေတြလည္း လိုက္လာမွာပါ။ အဓိကက်တဲ့ ေဂဟစနစ္ (ecosystem) ကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစတဲ့အခါ လူသန္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ငတ္မြတ္ရဖြယ္ ရွိေနပါတယ္။

၂၁ ရာစု အကုန္ သကၠရာဇ္ ၂၁၀၀ မွာ၊ ကမၻာႀကီးအပူခ်ိန္က ၂ ဒီဂရီ ဆဲလ္စီးယပ္စ္ တက္လာဖြယ္ ရွိပါတယ္။ ယခင္ စက္မႈ မထြန္းကားခင္ကာလက ၁ ဒီဂရီ ဆဲလ္စီးယပ္စ္ တက္ခဲ့ၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ပဲရစ္ သေဘာတူညီခ်က္က က်ေနာ္တို႔ ကမၻာ သူ ကမၻာသားေတြအေနနဲ႔ အပူခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၅ ဒီဂရီ ဆဲလ္စီးယပ္စ္ေလာက္မွာ ဟန္႔တား ထားႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ၂ ဒီဂရီေနာက္ပိုင္းမွာ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့သလို၊ ပ်က္စီး ဆံုးရႈံးရမႈေတြ ကပ္ေဘး အႀကီးအက်ယ္ ၾကံဳရမွာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ စာတန္းေဖာ္ျပခ်က္ေတြပါ။

၂ ဒီဂရီ ေက်ာ္လြန္တဲ့အခါ လူသန္းေပါင္း ၁၀၀ ကေန ၄၀၀ အထိ ငတ္မြတ္ရဖြယ္ ရွိပါတယ္။ လူသန္း ၁၀၀၀ -၂၀၀၀ ေလာက္ ေသာက္သံုးေရ မဖူလံုႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီအခါ ေသေၾက ပ်က္စီးရမႈနဲ႔အတူ ဒီမိုကေရစီ စနစ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ အေပၚမွာလည္း အႀကီးအက်ယ္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္လာေစပါလိမ့္မယ္။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈလည္း ပိုမို ႀကီးထြားလာပါမယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ မွာ ရရွိခဲ့တဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈေတြ၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရးနဲ႔ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး ေအာင္ျမင္မႈေတြ ဟာလည္း အေဟာသိကံျဖစ္ ျပန္ဆံုးရႈံးၾကရမွာပါ။ လူတန္းစား မညီမွ်မႈ အႀကီးအက်ယ္ ျဖစ္လာမွာက ေျပာစရာ မလို ေလာက္ ေအာင္ပါပဲ။

ဒီအတြက္ အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိေနၿပီး အထူး အေရးႀကီးေနေၾကာင္း ႏိႈးေဆာ္ခဲ့ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနသူေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ စာခ်ဳပ္စာတန္း အဖြဲ႔ဝင္ေတြ၊ ေဒသဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အရပ္ဘက္ လူမႈ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အစိုးရေတြ အားလံုး တာဝန္ရွိၾကပါတယ္။ ဝမ္းနည္းဖြယ္ရာ အခ်က္ကေတာ့ ႏိုင္ငံ အသီးသီးက အစိုးရေတြက ဥတုကပ္ေဘး ကေန ေရွာင္လႊဲႏိုင္ေရးအတြက္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္မ်ား အတြင္း ဦးေဆာင္မႈေပးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ယခုထိတိုင္ ေရတိုအျမင္နဲ႔ လမ္းမွားကို ဆက္ေလွ်ာက္ေနၾကဆဲလို႔ ဆိုပါတယ္။ အလားတူ ေကာ္ပိုေရးရွင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းက႑ ေတြကလည္း ပ်က္ကြက္ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီးေတြ ကာဘြန္ ထုတ္လႊတ္မႈကို စည္းၾကပ္လိုက္နာ ေစဖို႔ အစိုးရေတြက ပ်က္ကြက္ေနၾကပါတယ္။

နိဂံုးအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ ခ်ည္းကပ္မႈမ်ား လိုအပ္ေနၿပီ။ စီးပြားေရးစနစ္အရ အသြင္ကူးေျပာင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား (economic transformation)၊ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းအရ အသြင္ ကူးေျပာင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား (societal transformation) လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဥတုကပ္ေဘး အတြက္ ရန္ပံုေငြ တရပ္ ထူေထာင္ဖို႔နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လုပ္ငန္းစဥ္၊ လႈပ္ရွားသူေတြကလည္း တာဝန္သိစြာ ဦးေဆာင္ လႈပ္ရွားၾကဖို႔ ႏိႈးေဆာ္ထားေၾကာင္းပါ ခင္ဗ်ား။

အကိုးအကား

1. OHCHR. “UN expert condemns failure to address impact of climate change on poverty”. Geneva. 25 June 2019. Retrieved online at https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx…

2. Human Rights Council. “Climate change and poverty”. Geneva. 25 June 2019
Retrieved online at https://www.ohchr.org/…/Session41/Documents/A_HRC_41_39.docx

3. Brandon Miller. “Greenland lost 2 billion tons of ice this week, which is very unusal. CNN. June 15, 2019. Retrieved online at https://edition.cnn.com/…/greenland-sudden-ice-m…/index.html

4. Business Insider. ‘Hell is coming’: Western Europe faces its hottest weather since a 2003 heat wave killed 15,000 people in France. June 26, 2019. Retrieved online at https://www.businessinsider.com/europe-heatwave-france-germ…

Share.

About Author

Aung Thu Nyein

Aung Thu Nyein is the Director of Communications at ISP Myanmar. He is a former student activist in 1988 Democracy Movement and took leadership several positions in exile democracy movement. He read Masters in Public Administration (M. P.A) at Harvard University in 2002. He co-founded Vahu Development Institute (VDI) along with other expatriates in 2006, which is focusing on policy advocacy on democratization and strengthening civil society in Burma/Myanmar. He returned to Myanmar after 2011country's political reforms and joined in the Center for Economic and Social Development (CESD) of Myanmar Development Institute (MDRI). (from 2012- until 2014 Dec). He is pursuing a Ph.D. study on development administration at National Institute of Development Administration (NIDA) in Bangkok.

Leave A Reply