လူမႈတရားမွ်တေရး၊ ကြဲျပားျခားနားမႈမ်ားေသာ ျမန္မာ့လႉအဖြဲ႕အစည္းအတြင္း သာနာညီမွ်မႈကို ရွာေဖြျခင္း

0

The Myanmar Quarterly အမွတ္ – ၄ ကို ေအာက္တြင္ download ရယူ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္။

အယ္ဒီတာမွတ္စု

(၁)
အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈေတြ လုပ္တဲ့အခါ တိုင္းရင္းသားအေရး (လူမ်ိဳးစုအေရး)၊ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈဆိုင္ရာ ဘာသာေရး အစရွိတဲ့ ဝိေသသ လကၡဏာေတြအျပင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အလြန္အက်ဴး ျဖစ္ေနတဲ့ လူတန္းစားမညီမွ်မႈ၊ က်ား-မ လိင္စိတ္ ခံယူမႈဆိုင္ရာ တန္းတူေရး တဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္ေပၚေနမႈနဲ႔ဥတုေဖာက္ျပန္မႈ ဆိုးျပစ္အက်ိဳးဆက္ စတာေတြကိုလည္း လ်စ္လ်ဴရႈထားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

အထက္ေဖာ္ျပပါ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ လူတန္းစားမညီမွ်မႈ အစရွိတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြက တရားမွ်တမႈ မရွိတဲ့ လူမႈ အေျခအေနေတြမွာ ျမစ္ဖ်ားခံေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ဓနဥစၥာ ျပန္လည္ ျဖန႔္ခြဲေဝမႈ မူဝါဒေတြ၊ လူမႈဖူလုံေရး ပိုက္ကြန္ေတြ၊ ႏိုင္ငံသား အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုမႈ၊ ႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ တာဝန္ယူမႈ စတဲ့ တရားမွ်တမႈ ထြန္းကားေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အစည္းေျပ ပ်က္ျပား ေစႏိုင္တဲ့ ပဋိပကၡ ေလာင္စာေတြ ဆက္ရွိေနမွာပါပဲ။

အထူးသျဖင့္ အေရာင္စုံၿပီး မတူကြဲျပားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ သဟဇာတျဖစ္မႈ၊ ညီၫြတ္မႈတရပ္ (social cohesion) တည္ေဆာက္ရာမွာ လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေရးက အေရးပါတဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္ေနပါတယ္။

(၂)
ဒီတႀကိမ္ထုတ္ ျမန္မာ့မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ မူဝါဒေလ့လာေရးဂ်ာနယ္ (The Myanmar Quarterly) မွာ လူမႈတရားမွ်မႈ (social justice) ပတ္သက္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ရႈေထာင့္ေပါင္းစုံကေန တင္ျပထားပါတယ္။

ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ကိစၥက အစျပဳလို႔၊ တိုင္းရင္းသား တန္းတူေရး၊ အလုပ္သမား၊ လယ္သမား၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာမွ်တမႈ ကိစၥေတြအလယ္၊ သယံဇာတ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္အဆုံး၊ အေၾကာင္းအရာတိုင္းမွာ လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) ရွိေရးက သတိျပဳ သုံးသပ္စရာ ဆုံခ်က္တခု ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ကာလ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ တရားမွ်တမႈ (justice) ထက္ ပိုၿပီး အႏုစိတ္က်တဲ့ လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) အေၾကာင္း ေျပာဆို ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြ (ဘာသာျပန္ဆို ေဖာ္ျပျခင္း အခ်ိဳ႕မွလြဲ၍) နည္းပါးေနတာ သတိျပဳမိပါတယ္။ ဒါကလည္း လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) ဖြင့္ဆိုခ်က္အေပၚ အယူအဆ၊ အနက္ေကာက္ပုံ ေကာက္နည္း အနည္မထိုင္ေသး တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အျခားတဖက္မွာလည္း အယူအေကာက္ အနည္မထိုင္ေသးတဲ့ အတြက္ လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) မရွိျခင္းအေပၚစနစ္တက် ခ်ိတ္ဆက္ ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မႈ မရွိေသးတာက ျမင္သာတဲ့ ကိစၥတခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ တခါ လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) ကင္းမဲ့ေနျခင္းကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္မယ့္ ျပည္သူ႔ေရးရာမူဝါဒ အျဖစ္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မႈ မရွိျခင္းကလည္း လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အေရးတႀကီး အာ႐ုံစိုက္ရမယ့္ ကိစၥရပ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။

(၃)
လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) နဲ႔ ဆက္ႏႊယ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ရႈေထာင့္မ်ိဳးစုံက တင္ျပၾကတဲ့အခါ ပုံစံသုံးခုကို The Myanmar Quarterly ဂ်ာနယ္ အမွတ္ ၄ မွာ ထင္သာျမင္သာ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

ပထမတခုက လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) အယူအေကာက္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ institution ပိုင္း ဆိုင္ရာ ရႈ႕ေထာင္က ေျပာဆိုေရးသားမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒ အစရွိတဲ့ institution ကိစၥရပ္ေတြအျပင္ တဖက္ေစာင္းနင္း ျဖစ္ေနတဲ့ အာဏာနဲ႔ ဓနဥစၥာခြဲေဝမႈအရ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ပကတိဘာ၀ အေျခအေန (societal structure) ကို ဆန္းစစ္ ေထာက္ျပထားတဲ့ ရႈေထာင့္အျမင္မ်ားကိုလည္း ဒုတိယ ခ်ဥ္းကပ္ပုံအျဖစ္ ဖတ္ရပါမယ္။ တတိယတခုကေတာ့ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့နဲ႔ စိတ္ဓာတ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ ေျပာင္လဲေရး၊ စိတ္ပညာအယူအဆ ရႈေထာင့္ကေန တင္ျပထားတဲ့ culture ပိုင္းဆိုင္ရာ ခ်ဥ္းကပ္မႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လိုအပ္ခ်က္ ရွိေနခ်ိန္မွာ The Myanmar Quarterly က တစုံတရာ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ ႀကိဳးစားျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) အေပၚ အယူအေကာက္ အားျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၊ ျပည္သူ႔ေရးရာ မူဝါဒအားျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ဘယ္လို ျဖည့္စြမ္းေပးႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ လစ္ဟာခ်က္ေတြအတြက္ အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာမႈေတြ ျဖစ္လာေစရန္ အေထာက္အကူ ျပဳမယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။

(၄)
လူမႈတရားမွ်တမႈ (social justice) ကိစၥအျပင္ ေနာက္ထပ္ အထူးျပဳထားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကိုလည္း ဒီစာအုပ္မွာ ဖတ္ရပါဦးမယ္။ သုေတသနေတြ႕ရွိခ်က္ က႑မွာဆိုရင္ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းခံရမႈေတြ အေၾကာင္းကို အက်ယ္တဝင့္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီထဲမွာ “မျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ေသးသည့္ ကတိကဝတ္” သုေတသန အစီရင္ခံစာဟာ ဒီႏွစ္ပိုင္းအတြင္း ထြက္ရွိခဲ့ၾကတဲ့ သုေတသန အစီရင္ခံစာေတြထဲမွာ အေရးပါတဲ့ အစီရင္ခံစာ တေစာင္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအစီရင္ခံစာကို ေျမယာအေရး လႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္ေနၾကတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ လူပုဂၢိဳလ္ေတြ စုစည္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတာပါ။ သူတို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ အဲဒီ အစီရင္ခံစာကို The Myanmar Quarterly မွာ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခြင့္ ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ သက္ဆိုင္သူေတြကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းျပဳအပ္ပါတယ္။

ေနာက္တခုကေတာ့ “မြန္ျပည္နယ္ရွိ ေျမသိမ္းဆည္းခံရမႈ အေျခအေန” သုေတသန ေတြ႕ရွိခ်က္
ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ ျမန္မာ့မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ မူဝါဒေလ့လာေရး အင္စတီက်ဳ (ISP-Myanmar) က ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ မူဝါဒေရးရာ သုေတသန သင္တန္းကို တက္ေရာက္ခဲ့ၾကတဲ့ မြန္အမ်ိဳးသား ပါတီဝင္ေတြ၊ မြန္ေဒသလုံးဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီပါတီက အဖြဲ႕ဝင္ေတြ၊ မြန္ျပည္နယ္အေျခစိုက္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းဝင္ သင္တန္းသားေတြက အခ်က္အလက္ ေကာက္ယူ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတာပါ။

သုေတသနေတြ႕ရွိခ်က္ က႑မွာပဲ ေဒါက္တာ ကင္မီလာဘူဇီ ေရးသားခဲ့တဲ့ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဒီမိုကရက္တစ္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွား ေျပာင္းလဲမႈမ်ားတြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး နည္းနာအယူအဆမ်ား အသုံးျပဳျခင္း၊ ၁၉၈၈ မွ ၂၀၁၁ အထိ အေတြ႕အႀကဳံမ်ား” ေဆာင္းပါးကလည္း စိတ္ဝင္စားစရာျဖစ္ၿပီး အေရးပါတဲ့ သမိုင္းကြင္းစက္ေတြကို ေလ့လာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အထူးျပဳထားတဲ့ အေၾကာင္းအရာ တခုကို “စကားေျပာေသာ ကိန္းဂဏန္းမ်ား” က႑မွာ ဖတ္ရပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါက “၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္အတြက္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရး ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္” ဆိုင္ရာ လူထုစစ္တမ္းရလဒ္ ကိန္းဂဏန္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစစ္တမ္းကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔ လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ (PACE) က လူေတြ႕ ေမးျမန္းမႈ ၃၃၇၂ ခုအေပၚအေျခခံၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။ စာဖတ္သူေတြအပါအဝင္ အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြအတြက္ပါ ဆင္ျခင္ အက်ိဳးမ်ားေစႏိုင္တဲ့ အဲဒီစစ္တမ္းရလဒ္ အက်ဥ္းကို The Myanmar Quarterly မွာ ေဖာ္ျပခြင့္ေပးတဲ့အတြက္ PACE အဖြဲ႕ကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းျပဳပါတယ္။

(၅)
The Myanmar Quarterly ဂ်ာနယ္ဟာ ျမန္မာ့မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ မူဝါဒေလ့လာေရး အင္စတီက်ဳ (ISP-Myanmar) ရဲ႕ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ာနယ္ေခါင္းစီး တင္ျပခ်က္ေတြအျပင္ ျမန္မာ့အေရး သုေတသန ရွာေဖြေတြ႕ရွိခ်က္ေတြ၊ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူေတြရဲ႕ ရႈေထာင့္အျမင္ေတြ၊ ေခတ္ကာလနဲ႔ ေလ်ာ္ညီစြာ အာ႐ုံျပဳအပ္တဲ့ ေဆာင္းပါးေတြကို ေဖာ္ျပလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒီလို ေဖာ္ျပရာမွာ ႏိုင္ငံ့အေရးနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ မူဝါဒေရးရာ ကိစၥေတြကို ဘက္စုံ ေထာင့္စုံကေန အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံအေရးမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ပါဝင္မႈ ပိုမိုအားေကာင္းၿပီး ဒီမိုကေရစီက်တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။

Share.

About Author

Avatar

Leave A Reply