သမၼတ ႏွစ္သစ္မိန္႔ခြန္းကိုု မူဝါဒ ရႈေထာင့္မွ ဆန္းစစ္ျခင္း

0

မူဝါဒမ်ား အလုုပ္ျဖစ္ မျဖစ္ကိုု စဥ္းစားၾကတဲ့ အခါ ခ်ဥ္းကပ္ပံုု အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွ အေျခခံ အဆင့္ သံုးဆင့္နဲ႔ စဥ္းစားတဲ့ ပံုုစံ ရွိ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ အရင္ဆံုုး လိုုခ်င္တဲ့ ဦးစားေပး ပန္းတိုုင္မ်ား (Goals/ Objectives) ခ်မွတ္၊ ျပီးေနာက္ အဲဒီ ပန္းတိုုင္ေတြကို ေရာက္ဖိုု႕ မဟာ ဗ်ဴဟာေတြ (Strategies) ေရးဆြဲ၊ ေနာက္ဆံုုး အဲဒီ မဟာဗ်ဳဟာေတြကိုု အေသးစိတ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးမယ့္ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ျပီးစီးမႈ အခ်က္အလက္ေတြကိုု ေဖာ္ျပေပးမယ့္ (Measures & Milestones) ဆိုုျပီး GOSM အဆင့္ သံုးဆင့္နဲ႕ ၾကည့္တဲ့ ခ်ဥ္းကပ္ပံုု ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ – အမ်ိဳးသား ဒီမိုုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုုးရ တာဝန္ ယူထားတဲ့ ကာလ ငါးႏွစ္ အတြင္း ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိရန္ ဆိုုတာဟာ (Goal/ Objective) ျဖစ္ျပီး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ၂၁ ရာစုု ပင္လံုုညီလာခံ က်င္းပတာဟာ မဟာဗ်ဴဟာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ မဟာ ဗ်ဴဟာေတြကိုု ေရာက္ရွိဖိုု႕အတြက္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲမႈ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ကိုု လက္မွတ္ထိုုး ျဖစ္ေရး၊ ျပည္ေထာင္စုု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ပူးတြဲမႈ ေကာ္မတီနဲ႔ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီတို႔ အစည္းအေ၀း က်င္းပျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုု သေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္ အတြက္ အေျခခံမူမ်ား ခ်မွတ္နိုုင္ျခင္း စတာေတြနဲ႔ အစိုုးရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား (Measures) ကိုု တိုုင္းတာလိုု႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒီထဲကမွ အစိုုးရက ၂၀၁၉ ခုုနွစ္နဲ႔ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြမွာ ၂၁ ရာစုု ပင္လံုု ညီလာခံ သံုးၾကိမ္ က်င္းပနိုုင္မယ္လိုု႕ ေၾကညာခဲ့တာဟာ အစိုုးရသတ္မွတ္ ထားတဲ့ ျပီးစီးမႈ မွတ္တိုုင္ Milestones ေတြ အျဖစ္ မွတ္ယူနိုုုုင္ပါတယ္။

မူဝါဒေတြ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ဖုိ႕ ဆိုုတာ ပန္းတိုင္ – မဟာဗ်ဴဟာ – ေဆာင္ရြက္ခ်က္ ဆိုုတဲ့ GOSM အဆင့္ သံုးဆင့္ဟာ အျပန္အလွန္ ခ်ိတ္ဆက္မိဖိုု႕ လိုပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာမွ မူဝါဒ တခုုခ်င္းစီ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖိုု႕ လိုုအပ္ခ်ိန္၊ ပါဝင္တဲ့ လူအင္အားနဲ႕ ရင္းျမစ္ေတြ သံုုးစြဲမႈ အေပၚ မူတည္ျပီး လိုုခ်င္တဲ့ ပန္းတိုုင္ေရာက္ဖိုု႕ အားစိုုက္ ထုုတ္မႈကိုု ထည့္သြင္း စဥ္းစားႏိုင္ပါတယ္။ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့ လုုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြက ဒီ အဆင့္ေတြထဲမွာ အ့ံဝင္ခြင္က် ျဖစ္မေနရင္ ပန္းတိုုင္ – မဟာဗ်ဴဟာ- ေဆာင္ရြက္ခ်က္ GOSM သံုးဆင့္လံုုးရဲ႕ အလုပ္ျဖစ္မႈကိုု ျပန္လည္သံုုးသပ္ဖိုု႔ လုုိအပ္ပါတယ္။

သမၼတရဲ႕ ျမန္မာ့နွစ္သစ္ကူး မိန္႕ခြန္းမွာပါတဲ့ အစိုုးရရဲ႕ တႏွစ္တာ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုု အဲဒီ ပန္းတိုုင္ – မဟာဗ်ဴဟာ- ေဆာင္ရြက္ခ်က္ အဆင့္ သံုးဆင့္ အေပၚမွာ မူတည္ျပီး သံုုးသပ္တဲ့ အခါ ခ်ိတ္ဆက္မႈ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ တႏွစ္အတြင္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ အေပၚ အေျခခံျပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္တာထက္ စာလွ်င္ အေကာင္အထည္ ေပၚလြယ္တဲ့ လုုပ္ငန္းေတြကိုု မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ထဲကိုု ျပန္ထည့္ ေနရသလိုု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြဟာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ အစီအစဥ္အတိုုင္း စနစ္တက် အေကာင္အထည္ ေဖာ္တာထက္ အလုုပ္ျဖစ္နိုုင္မယ့္ အရာကိုု Ad hoc အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ရတာ မ်ားတယ္လို႔ သံုုးသပ္ပါတယ္။

◆ မႏွစ္ကေပးခဲ့တဲ့ သမၼတရဲ့ ကတိမ်ားနဲ႔ ဒီႏွစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္နိုုင္မႈ အေျခအေန ဒြိဟမ်ား

အခုဆိုုရင္ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ သက္တမ္း တႏွစ္တာ စြန္းစြန္း ကာလထဲမွာပါ။ တႏွစ္တာအတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ အဂတိ လိုုက္စားမႈ တိုုက္ဖ်က္ေရး၊ မူးယစ္ေဆးဝါး နွိမ္နင္းေရး စတဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ေတြ႕ေနရပါတယ္။ ဒါေတြဟာ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ရဲ့ မူဝါဒေရးရာ တႏွစ္တာ အားထုုတ္ခ်က္ကိုု အသိအမွတ္ျပဳစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

မႏွစ္က သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ တာဝန္ယူကာစမွာ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္သံုးရပ္ ျဖစ္တဲ့ (၁) တရားဥပေဒ စိုးမိုုးေရးႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ လူမႈ၊ စီးပြား ဘဝ တိုုးတက္ ျမင့္မားေရး၊ (၂) အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ျပည္တြင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ (၃) ဒီမိုုကေရစီ ဖယ္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုုၾကီး တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အေျခခံ အုုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးတို႔ကို ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္သြားမယ္လိုု႕ လႊတ္ေတာ္မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ မႏွစ္က ျမန္မာ့ႏွစ္သစ္ကူး မိန္႕ခြန္းအရ သမၼတ႐ံုးက ေဖာ္ျပထားတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ရပ္မွာ (၁) ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ေနွာင့္ေနွးသည့္ ဌာနမ်ားကိုု ၾကပ္မတ္ေရး၊ (၂) ယိမ္းယိုုင္ေနသည့္ တရားစီရင္ေရး မ႑ိဳင္ကိုု တည့္မတ္ေရး၊ (၃) လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကိုု ျမႇင့္တင္ ကာကြယ္ေရး၊ (၄) မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားကိုု ပိုုမို ႏွိမ္နင္းနိုုင္ေရး၊ (၅) ျပည္သူ႔ဘ႑ာမ်ား အေလအလြင့္ မရွိေအာင္ စီမံခန္႔ခြဲေရး၊ (၆) ဥပေဒမဲ့ သိမ္းဆည္း လယ္ယာေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိေရး၊ (၇) ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ား၏ လူမႈဘဝ တိုုးတက္ ျမင့္မားေရး၊ (၈) အလုုပ္သမားမ်ား၏ ဘဝသာယာေရး၊ (၉) ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား အဆင့္ျမင့္ ပညာမ်ား ဆည္းပူးခြင့္ရရွိေရး၊ (၁၀) အစိုုးရ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ (၁၁) ဗဟိုုခ်ဳပ္ကုုိင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ေရး ေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္ (ပံုု-၁ ကို ၾကည့္ပါ)

မႏွစ္က မိန္႔ခြန္းမွာ သက္ဆိုုင္ရာ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ရပ္ကိုု အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ လ်ာထားခ်က္မ်ားကိုု အၾကမ္းဖ်ဥ္း ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ တိက်တဲ့ တိုုင္းတာမႈမ်ားျဖင့္ လည္းေကာင္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကိန္းဂဏန္း အားျဖင့္ လာမယ့္ ႏွစ္မ်ားမွာ ဝန္ထမ္း အိမ္ယာ ၁ ေသာင္းေက်ာ္ တည္ေဆာက္ရန္၊ အမႈထမ္းမ်ား၊ အရာထမ္းမ်ား လစာ တိုုးျမႇင့္ ေပးသြားမယ့္ အစီအစဥ္၊ ၃၀၀၀ မဂၢါဝပ္ ရွိရာကေန သံုးႏွစ္အတြင္း မဂၢါဝပ္ ၆၀၀၀ အထိ တိုုးျမွင့္ရန္၊ လွ်ပ္စစ္၊ ဓါတ္အား ျဖန္႕ျဖဴးေရးအတြက္ ၅၀၀ KV လိုုင္းကိုု တိုုးခ်ဲ႔ျဖန္႕ျဖဴးေပးရန္၊ လာမယ့္ႏွစ္ တႏွစ္ အတြင္း လမ္းမၾကီးအတြက္ မိုုင္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ အသစ္ေဖာက္လုုပ္ရန္၊ မိုုိင္ ၂၀၀ ေက်ာ္ကိုု ကြန္ကရစ္ (သို႔မဟုတ္) ေက်ာက္လမ္း ခင္းရန္၊ မိုုင္ ၆၀၀ ေက်ာ္ကိုု ေက်းလက္ လမ္းသစ္ ေဖာက္ လုုပ္ရန္၊ ၾကိဳးတံတား ၂၉ စင္းကိုု သံုးလအတြင္း စစ္ေဆးေပးရန္ စတဲ့ ေဆာက္လုုပ္ေရး ဆိုုင္ရာ ျဖည့္ဆည္္း ေဆာင္ရြက္ရန္ စသည္ျဖင့္ပါရွိပါတယ္ (ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္၏ ႏွစ္သစ္ကူး ႏႈတ္ခြန္းဆက္ စကားမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္၊ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္)။ ထိုု႕အတူ အျခား အေကာင္အထည္ေဖာ္နုုိင္မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကုုိလည္း အရင္နွစ္မိန္႕ခြန္းထဲ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားပါတယ္။

အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ အေျခအေနကိုု တင္ျပရာမွာ အစိုုးရ ယႏၱရားၾကီး တခုုလံုုးက လုုပ္ငန္းေဆာင္တာကိုု သိဖုိ႔ထက္ စာရင္ မႏွစ္က ေပးသြားတဲ့ သမၼတရဲ့ ကတိကဝတ္ေတြထဲမွာ ဘယ္အရာကေတာ့ျဖည့္ဆည္းၿပီးၿပီ။ ဘယ္အရာေတြကေတာ့ ဘယ္အဆင့္ ေရာက္ေနျပီ စတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြဟာ ပိုု အေရးၾကီးပါတယ္။

မႏွစ္က မိန္႔ခြန္းမွာ ကိန္းဂဏန္းအရ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားလိုုင္း တိုုးခ်ဲ႔မႈ လ်ာထားခ်က္အရ အေျခအေနအရ တႏွစ္ကာလအတြင္း ဘယ္ေလာက္ မဂၢါဝပ္အထိ တိုုးျမွင့္ျပီးပါျပီ ဆိုုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ိဳး၊ တႏွစ္အတြင္း လမ္းမၾကီးအတြက္ မိုုင္မည္မွ် ေဖာက္လုုပ္ခဲ့သည္၊ ကြန္ကရစ္ (သို႔မဟုတ္) ေက်ာက္လမ္း ခင္းႏိုင္ခဲ့သည္၊ ၾကိဳးတံတား အစင္းေရ မည္မွ်ကိုု မႏွစ္က ေျပာၾကားခဲ့သည့္ အတိုုင္း သံုးလ အတြင္း စစ္ေဆးေပးခဲ့ျခင္း ရွိ မရွိဆိုုတဲ့ အေျခအေနေတြကိုု ဒီႏွစ္မိန္႔ခြန္းမွာ ပါဝင္သင့္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ ျပီးစီးမႈ အတိုုင္းအတာ (Measures and Milestones) ကိုု လုုပ္ငန္္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္၊ မူဝါဒပန္းတိုုင္ (၃) ရပ္ နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး သေဘာေပါက္နိုုင္ပါ့မယ္။ အဲဒီအခ်က္အလက္ေတြကိုုေတာ့ ဒီႏွစ္မိန္႕ခြန္းမွာ မေတြ႕မိပါဘူး။ အဲဒီအတြက္ အစိုုးရရဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ အလုုပ္ျဖစ္မျဖစ္၊ မႏွစ္က ေျပာခဲ့တဲ့ ကိန္းဂဏာန္းမ်ားနဲ႔ ဒီႏွစ္ျပီးစီးမႈ ခ်ိန္ထိုုးဖိုု႕ရာ လြယ္လင့္တကူ မျဖစ္နိုုင္ပါဘူး။

◆ ခ်မွတ္ထားတဲ့ အစီအစဥ္ႏွင့္ လက္ေတြ႕ မူဝါဒျပႆနာ ေျဖရွင္းေနပံု ကြဲလြဲမႈ ဒြိဟ

NLD အစိုုးရက တာဝန္ယူထားတဲ့ သံုးႏွစ္တာ ကာလ တေလ်ာက္လံုုးမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ ဆက္လက္ တည္တံ့ေနေရး အတြက္ အားသြန္ခြန္စိုုက္ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ၾကပါတယ္။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကိုု လမ္းျပေျမပံုုမ်ား ခ်မွတ္ျပီး နိုုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားႏွင့္ ၂၁ ရာစုု ပင္လံုုညီလာခံကေနတဆင့္ ေဆာင္ရြက္ေနသလိုု၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတုုိင္ပင္ခံပုုဂၢိဳလ္ရဲ့ လူထုုေတြ႕ဆံုုပြဲေတြမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး စကားဝိုုင္း၊ လူငယ္နွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး စတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကိုု ေခါင္းစဥ္ေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ့ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုုပ္ငန္းစဥ္ၾကီး အတြက္ အစိုုးရသာမက တပ္မေတာ္၊ တိုုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုုင္အဖြဲ႔မ်ား၊ နိုုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ အရပ္ဖက္ လူ႕မႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကလည္း တခဲနက္ ပါဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ နိုုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကလည္း နည္းပညာပိုုင္းေရာ၊ ေငြေရးေၾကးေရးအပိုုင္းကပါ ေထာက္ပံ့ေပးၾကပါတယ္။

ဖယ္ဒရယ္ကိုု အေျခခံတဲ့ ဒီမိုုကေရစီ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ တည္ေဆာက္ရာမွာ လက္တေလာမွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒက အဟန္႕အတား ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၂၁ ရာစုု ပင္လံုု ညီလာခံမွသည္ ဖြဲ႕စည္းပံုု အေျခခံျပင္ဆင္ေရး အတြက္ပါ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လိုု႕ လူထုုကိုု ေၾကညာ ထားတာေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုုကလည္း အထူးပဲ စိတ္ဝင္စားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သမၼတရဲ့ မိန္႕ခြန္းမွာ ပထမဦးဆံုး ေျပာသြားတာက ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္း မဟုုတ္ခဲ့ပါဘူး၊ ေနာက္ဆံုုးအခ်က္ အေနနဲ႔သာ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အလားတူပဲ အရင္ႏွစ္ မိန္႕ခြန္းမွာလဲ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္း ထည့္သြင္း ေျပာၾကားသြားတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ မိန္႔ခြန္းရဲ့ မူဝါဒ အေလးေပးမႈဟာ လက္ေတြ႕ ေျမျပင္ေပၚမွာ ရွိတဲ့ မူဝါဒ ဦးစားေပးမႈနဲ႔ အနည္းငယ္ ကြဲလြဲမႈ ရွိပါတယ္။

တခါ ျငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားတာက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုု အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲရဲ့ အဓိက မဲဆြယ္မႈ ကတိလည္း ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္သူေတြရဲ့ စိတ္အဝင္စားဆံုုး ျဖစ္ေနခဲ့ေပမယ့္ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖိုု႕ အတြက္ အားထုုတ္ေနတာေတြ ကိုုေတာ့ မေျပာသြားခဲ့ပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ သမၼတၾကီးရဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ နံပတ္ သံုးအခ်က္ ျဖစ္တဲ့ “ဒီမိုုကေရစီ ဖယ္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုုၾကီး တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အေျခခံ အုုတ္ျမစ္ျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုု အေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရး”တို႔ကိုု ေဆာင္ရြက္သြားဖိုု႕ရာ ဘယ္အေျခအေန ေရာက္ၿပီလဲ၊ ေအာင္ျမင္နိုုင္မႈ အတိုုင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ရွိၿပီလဲ ဆိုုတာ နားလည္ဖိုု႕ရန္ ဒြိဟျဖစ္စရာပါ။

သမၼတရဲ့ မိန္႕ခြန္းထဲမွာ အရင္ဦးဆံုုး တင္ျပသြားတဲ့ အဂတိ လုုိက္စားမႈ တိုုက္ဖ်က္ေရး ကိစၥဟာ သမၼတအေနနဲ႕ အားရ ေက်နပ္မႈ ရွိတဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ျဖစ္ခဲ့ ဟန္တူပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဂတိတိုုက္ဖ်က္ေရးဟာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္မွာ ေခါင္းစဥ္ၾကီး တခုု အေနနဲ႔ ပါဝင္တာ မဟုုတ္ပါဘူး။ အဲဒီထဲက ဒုုတိယေျမာက္ အခ်က္ျဖစ္တဲ့ “တရားေရး မ႑ိဳင္ကိုု တည့္မတ္ဖိုု႕ အတြက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တဲ့ လုုပ္ငန္းငန္းစဥ္ တရပ္” အျဖစ္သာ ပါရွိပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ တကယ္ တမ္းလက္ေတြ႕မွာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့အ ခါမွာ တရားေရး မ႑ိဳင္တြင္ သာမက မ႑ိဳင္ သံုးရပ္စလံုုး အတြက္ ထိန္းေက်ာင္းမႈ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာလည္း အဂတိ တိုုက္ဖ်က္ေရးဟာ မ႑ိဳင္ သံုးရပ္စလံုုး အတြက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆာင္ရြက္လာတာကိုု ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ အစီအစဥ္ ပါရွိတဲ့ အခ်က္နဲ႔ လက္ေတြ႕ မူဝါဒ အေလးသာမႈ အေျခအေန ကြဲလြဲခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုုတာကိုု ေဖာ္ျပေနပါတယ္။ မႏွစ္က ခ်မွတ္သြားတဲ့ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္ရဲ့ အလုုပ္ျဖစ္နိုုင္ေခ်ကိုု တႏွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈေတြနဲ႔ ျပန္ယွွဥ္ထိုုးၾကည့္ရင္ အစီအစဥ္ပါတာေတြနဲ႔ တကယ္လုုပ္ခဲ့တာေတြ အ့ံဝင္ခြင္က် ျဖစ္မေနတာဟာ ပန္းတိုုင္- လုုပ္ငန္းစဥ္- ေဆာင္ရြက္ခ်က္ တိုု႕ ခ်ိတ္ဆက္မႈ မရွင္းလင္းတာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္လိုု႕ ယူဆပါတယ္။

◆ ပန္းတိုုင္- လုုပ္ငန္းစဥ္- ေဆာင္ရြက္ခ်က္တိုု႕ ခ်ိတ္ဆက္မႈ ျပႆနာမ်ား

သမၼတၾကီး ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ေတြ (Policy Goals) နဲ႔ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ (Reform Strategy) ေတြနဲ႕ ဘယ္လိုု အခ်ိတ္အဆက္ ရွိတာလဲ။ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္ထဲက ဘယ္ Reform Strategy အခ်က္ ကေတာ့ ဘယ္ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ကိုု အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖိုု႕အတြက္ ခ်မွတ္သလဲဆိုုတာ ဒီေန႕အခ်ိန္ထိ မသဲကြဲပါဘူး။ လက္လွမ္း မီသေလာက္ ေလ့လာၾကည့္လ်င္ အစိုုးရ ထုုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ကိုု သီးသန္႕တင္ျပထားျပီး၊ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္က သီးသန္႕တင္ျပေလ့ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ဘယ္လုုပ္ငန္းစဥ္ဟာက ဘယ္ဦးစားေပး ပန္းတိုုင္ထဲမွာ ပါလိုု႔၊ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ၊ ျပီးစီးမႈ အတိုုင္းအတာေတြ (Measures and Milestones) ကိုု ဘယ္လိုု တုုိင္းတာ ရမလဲဆိုုတာ မသိၾကပါဘူး။ သြားခ်င္တဲ့ ေနရာ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ကိုု သိေပမယ့္ ဘယ္လိုု ေရာက္ေအာင္ သြားမလဲ၊ မေရာက္ခင္ လိုုအပ္တဲ့ မွတ္တိုုင္ေလးေတြက ဘာေတြလဲ ဆိုုတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ခ်ိတ္ဆက္မိဖိုု႕လိုုပါတယ္။

ျမန္မာ ႏွစ္ဆန္းတရက္ေန႕က ထုုတ္ျပန္တဲ့ သမၼတမိန္႕ခြန္းပါ အခ်က္ (၁၅) ခ်က္ကိုု ေဖာ္ျပတဲ့ ပံုုကားခ်ပ္ကိုု ၾကည့္ၿပီး ပန္းတိုုင္ သံုးရပ္၊ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္နဲ႕ ဘယ္လိုု ခ်ိတ္ဆက္နားလည္ ရမလဲ ဆိုုတာ မသဲကြဲပါဘူး။ အေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တဲ့ အခ်က္ (၁၅) ခ်က္ကိုု သက္ဆိုုင္ရာ လုုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ထိုုမွတဆင့္ မူဝါဒ ပန္းတိုုင္တိုု႔နွင့္ တြဲကာ ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါတယ္ (ပံုု – ၂ ဇယားကို ၾကည့္ပါ)။


ပံုု (၂) ပန္းတိုုင္- လုုပ္ငန္းစဥ္- ျပီးစီးမႈ အတိုုင္းအတာတိုု႕ ခ်ိတ္ဆက္မႈ ျပပံုု

တႏွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ (၁၅)ခ်က္ထဲမွာ စီးပြားေရး၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး၊ အေျခခံအေဆာက္အဦနဲ႔ လူမႈေရးစတဲ့ အခ်က္ (၄)ခ်က္ဟာ မူလေဖာ္ျပထားတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္ ေဘာင္ထဲမွာ ရွိမေနပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေယဘုုယ် သံုုးသပ္ရင္ေတာ့ ဒီအခ်က္ ေလးခ်က္ဟာ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးေရးႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ လူမႈ၊ စီးပြား ဘဝတိုုးတက္ျမင့္မားေရးနဲ႔ ဆက္စပ္နိုုင္လိုု႕ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုုင္ (၁) အေနနဲ႔ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခ်က္ (၁၅) ခ်က္ထဲက ေနာက္ဆံုုး အခ်က္ ျဖစ္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ တကယ္တမ္းမွာ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ ေခါင္းစဥ္ တရပ္ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ သူက ေဆာင္ရြက္ခ်က္ သက္သက္ မဟုုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း သမၼတ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ကနဦး မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္မွာ မပါပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပန္းတိုုင္ ေအာက္မွာ တႏွစ္အတြင္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္ အျဖစ္သာ ထားပါတယ္။ (အစိုုးရက အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကိုု ျငိမ္းခ်မ္းေရးကေန တဆင့္ ေဆာင္ရြက္မယ္လိုု႕ ဆိုုထားတဲ့အတြက္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ဟာ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ပန္းတိုုင္နဲ႔လည္း ပတ္သက္မႈ ရွိပါတယ္)

အဲဒီမွာ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းတာက မိန္႕ခြြန္း ေကာက္နႈတ္ခ်က္ အရ တနွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ အမ်ားစုု (၁၄ခ်က္ဟာ) ဟာ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ နံပတ္(၁)ျဖစ္တဲ့ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးေရးႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ လူမႈ၊ စီးပြား ဘဝတိုုးတက္ ျမင့္မားေရး အတြက္သာ ျဖစ္ေနျပီး ရာခိုုင္နႈန္းအားျဖင့္ ဆိုုရင္ ၉၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ (၂) ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ျပည္တြင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ အက်ံဳးဝင္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ တခ်က္ (အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈရဲ့ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ (၃) ျဖစ္တဲ့ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ေဖာ္ျပထားတာ မေတြ႕ပါဘူး (ပံု- ၃ ကိုၾကည့္ပါ)။ ဆိုုလိုုတာကေတာ့ မႏွစ္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ (၁) ကုုိသာ ဦးစားေပးခဲ့တယ္လိုု႔ နားလည္ရပါတယ္။ ဒါဟာ လက္ေတြ႕ နဲ႔ ကြဲလြဲမႈရွိပါတယ္။

လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) အရ အစိုုးရရဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုု ပန္းတိုုင္ (၁) မွာ အကုုန္ ပံုုေအာ ထားသလိုု ျဖစ္ေနပါတယ္။ ပန္းတိုုင္ (၂) နဲ႔ ပန္းတိုုင္ (၃) တိုု႕ကိုု ပီပီျပင္ျပင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုုင္မယ့္ လုုပ္ငန္းစဥ္ေတြ၊ ျပီးစီးမႈ အတိုုင္းအတာျပ Measures and Milestone ေတြ ထည့္သြင္းဖိုု႕ လိုုပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ နိုုင္ငံေတာ္ အဆင့္အေနနဲ႔ တစိုုက္မတ္မတ္ အားသြန္ခြန္စိုုက္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္လာတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးကိုု လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္ထဲမွာ မေတြ႕ရတဲ့အတြက္ အဲဒီပန္းတိုုင္ေတြကိုု ေရာက္ေအာင္သြားမယ့္ မဟာဗ်ဴဟာ လုုပ္ငန္းစဥ္ေတြ လိုုအပ္ေနပါတယ္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုုရလွ်င္ လက္ရွိ ဦးစားေပး ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုုင္ Policy Goals သံုးခ်က္နဲ့ လုုပ္ငန္းစဥ္ (၁၁) ခ်က္ဟာ လက္ေတြ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြြကိုု တစုုတစည္းထဲ ေဖာ္ျပနုုိင္ဖိုု႕ အတြက္ မျဖစ္နိုုင္ေသးပါဘူး။ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြရဲ့ တစိတ္ တပိုုင္းသာ ျခံဳငံုုမိပါေသးတယ္။ လက္ေတြ႕လုုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားရဲ့ နယ္ပယ္ဟာ အစီအစဥ္ထက္ အမ်ားၾကီး က်ယ္ျပန္႕သြားတဲ့ ကိစၥမ်ားရွိသလိုု မဟာဗ်ဳဟာမွာ လံုုးဝ မပါဝင္ခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြလည္း ရွိပါတယ္။ တခါ ပန္းတိုုင္ မဟာဗ်ဴဟာကိုု လံုုးဝ အေကာင္အထည္ မေဖာ္နိုုင္ခဲ့တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။

ဒါေတြဟာ ပန္းတိုုင္-မဟာဗ်ဴဟာလုုပ္ငန္းစဥ္- လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ အခ်ိတ္အဆက္ အားနည္းတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လိုု႕ သံုုးသပ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာလည္း ပန္းတိုုင္၊ မဟာဗ်ဳဟာေၾကာင့္ စနစ္တက် အေကာင္အထည္ေဖာ္တာ မဟုုတ္ဘဲ၊ အေျခအေနေပးတာေၾကာင့္ အလုုပ္ျဖစ္နိုုင္တာကိုု အေကာင္အထည္ေဖာ္ သြားနိုုင္ခဲ့တာမ်ား (Ad hoc) လည္း ရွိပါတယ္။ ဒါကိုု မိန္႔ခြန္းမွာ ေရာေထြးျပီး ထည့္ထားတယ္လိုု႕ သံုုးသပ္ပါတယ္။

အစိုုးရရဲ့ လုုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားကိုု အခါသင့္လွ်င္ သင့္သလိုု နိုုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ား ကိုုယ္တိုုင္ အသိေပးတာဟာ ျပည္သူကိုု တုုန္႕ျပန္နိုုင္စြမ္းေကာင္းတဲ့ အစိုုးရတစ္ရပ္္ (Responsive government) ျဖစ္ေပၚလာေရး အတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားရဲ့ မိန္႔ခြန္းမ်ားဟာ တုုိတုုိတုုတ္တုုတ္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေျပာရတဲ့ အတြက္ အခ်က္အလက္ေတြ အကုုန္ ပါခ်င္မွ ပါနိုုင္ပါ့မယ္။ ဒါေပမယ့္ သမၼတရုုံုး၊ အစိုုးရဝန္ၾကီးဌာန စတဲ့ အစိုုးရဌာနမ်ားက ျပည္သူကိုု ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္မ်ားကိုု အခါအခြင့္ သင့္လွ်င္ တင္ျပေပးဖိုု႕ လိုုပါတယ္။ တင္ျပေပးတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ အခ်က္အလက္မ်ားဟာ ပန္းတိုုင္- မဟာဗ်ဳဟာလုုပ္ငန္းစဥ္- ေဆာင္ရြက္ခ်က္ ျပီးစီးမႈ အခ်ိတ္အဆက္ ရွင္းလင္းဖိုနဲ႔ ခ်မွတ္ထားတဲ့ အစီအစဥ္ဟာ လက္ေတြ႕ ေျမျပင္မွာ မူဝါဒျပႆနာ ေျဖရွင္းေနမႈကိုု ထင္ဟပ္ေစဖိုု႕ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီလိုုျဖစ္ဖိုု႕ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနစဥ္ ကာလမွာလည္း လက္ရွိ ခ်မွတ္ထားတဲ့ မူဝါဒ ပန္းတိုုင္၊ လုုပ္ငန္းစဥ္ ေခါင္းစဥ္မ်ားရဲ့ “ေဘာင္”တို႔ကို လက္ရွိ လ္ိုုအပ္ခ်က္ အေျခအေနနဲ႔ ျပန္လည္သံုးသပ္သင့္ပါတယ္။

▬ က်မ္းကိုုးစာရင္း

နိုုင္ငံေတာ္ သမၼတရုုံး (၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္) ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္၏ ႏွစ္သစ္ကူး ႏႈတ္ခြန္းဆက္စကား။ (URL: http://www.president-office.gov.mm/…)။

နိုုင္ငံေတာ္ သမၼတရုုံး (၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္) ျပည္ေထာင္စုုအစိုုးရ၏ ေရွ႔ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုုပ္ငန္းစဥ္မ်ား (URL: https:// www.facebook.com/myanmarpresidentoffice.gov.mm/posts/1616573688390361)။

နိုုင္ငံေတာ္ သမၼတရုုံး (၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္)ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္၏ ႏွစ္သစ္ကူး ႏႈတ္ခြန္းဆက္စကားမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္ (URL: http://www.president-office.gov.mm/…)။

ယခုေဆာင္းပါးကို ေမ ၄ ရက္ထုတ္ The Voice Weekly Journal အတြဲ ၁၅၊ အမွတ္ ၁၂၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၆ တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။


Share.

About Author

Dr. Su Mon Thazin Aung

Dr. Su Mon Thazin Aung is Director of Training and Capacity-Building at the Institute for Strategy and Policy- Myanmar. She also works as a Consultant at the Asian Foundation in Myanmar on governance and policy-making project. Dr. Aung holds a PhD in Politics and Governance Studies from the University of Hong Kong. She also earned a M.Sc in International Political Economy from the Nanyang Technological University, Singapore, a MBA from the University of Newcastle, Australia, and a BA in Southeast Asia and Pacific Studies from the University of Yangon. Her current research interests encompass elite politics and policy studies during democratic transition, particularly in relation to ethnic conflicts, resources extraction, media reform and labour policies primarily in Myanmar and Southeast Asia. Dr. Aung has published several scholarly articles and book chapters in academic publications including Routledge, Journal of Contemporary Asia, ISEAS, and World Scientific. Her commentaries on Contemporary Myanmar’s Politics also appear on the Foreign Policy, and East Asia Forum. She is also a regular contributor of Myanmar Quarterly Journal.

Leave A Reply